Vitamin B1- Cách dự phòng thiếu

 

Vai trò

Vitamin B1 hay còn gọi là thiamin, là thành phần của men thiamin pyro – photphat (TPP) có vai trò rất quan trọng trong chuyển hoá chất bột, đường (Gluxit).

  • Vitamin B1 cần cho quá trình tổng hợp acid ribonucleic (RNA), acid deoxyribonuleic (DNA) là những axit liên quan đến quá trình di truyền.
  • Vitamin B1 cũng cần cho quá trình tổng hợp nicotinamid adenin dinucleotid photphat khử (NADP) cần cho tổng hợp axit béo. Các axit béo không no lại là những chất có rất nhiều vai trò quan trọng trong cơ thể (là thành phần của nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học cao như lipoprotein; là yếu tố cần thiết của màng tế bào, các tổ chức liên kết, tổ chức thần kinh…).
  • Vitamin B1 còn tham gia vào quá trính sản xuất và giải phóng chất dẫn truyền thần kinh acetylcholin, chuyển hoá một số acid amin cần thiết như leucin, isoleucin và valin (các acid amin này có nhiều vai trò rất quan trọng trong cơ thể).
  • Đặc biệt, nó cho phép sự chuyển hóa của axit pyruvic, chất gây độc cho hệ thần kinh, thành acetyl-Coenzyme A, và giúp hỗ trợ tâm trạng, tinh thần và trí nhớ.

Nguyên nhân thiếu

Thiếu hụt vitamin B1 có thể xảy ra do :

  • Chế độ ăn nghèo nàn, đơn điệu, ít thức ăn động vật (thịt, cá, trứng…).
  • Kém hấp thu vitamin B1do một số bất thường của hệ tiêu hoá; cơ thể không có khả năng lưu trữ  thiamin trong các tổ chức một cách đầy đủ;
  • Các tổ chức không có khả năng sử dụng vitamin B1;
  • Tăng nhu cầu thiamin do chế dộ ăn có  nhiều chất đường bột, uống rượu nhiều (vì vitamin B1 cần cho chuyển hoá chúng).

Khi thiếu vitamin B1 kéo dài sẽ bị mắc bệnh beriberi. Ở người trưởng thành bệnh beriberi thể hiện dưới 2 dạng:

  • Thể ướt hay còn gọi là thể phù: bệnh nhân có ứ nước ở vùng bắp chân, thường bắt đầu ở vùng bàn chân rồi lan dần lên cao và gây ra khó đi lại. Khi tích tụ dịch ở vùng cơ tim có thể gây suy tim và tử vong.
  • Thể khô hay thể gầy mòn: có sự mất dần các khối cơ, bệnh nhân trở nên gầy mòn, suy kiệt.

Với cả 2 thể các dấu hiệu chung của bệnh bao gồm: ăn mất ngon miệng, buồn nôn, tê bì ở ngoài da, đặc biệt là ở  cẳng chân, giảm trương lực cơ (cơ nhẽo, mệt mỏi), giảm sút trí nhớ, hay nhầm lẫn,  nếu thiếu nặng hơn có thể phù ở chân, teo cơ, rối loạn tinh thần,  hôn mê, suy tim và tử vong. Khi người mẹ đang nuôi con bú bị thiếu vitamin B1 trẻ sơ sinh bú sữa mẹ có thể bị chết đột ngột do suy tim.

Cách dự phòng thiếu Vitamin B1

Để phòng chống thiếu vitaminB1 cần lưu ý :

  • Không xay gạo quá kĩ : không nên xay xát gạo quá kĩ vì các Vitamin nhóm B nói chung và vitamin B1 nói riêng đều có nhiều ở lớp vỏ ngoài ngay sát hạt gạo (cám gạo).
100 gam Gạo tẻ giã 0,12 mg Vitamin B1 100%
100 gam Gạo xát máy vừa phải 0,1 mg   Vitamin B1 83%
100 gam Gạo xát máy kĩ (rất trắng) 0,02 mg Vitamin B1 0,2%

Để hạn chế hao hụt vitamin B1 khi nấu cơm cũng cần lưu ý: không nên vo gạo quá kỹ trước khi nấu cơm làm mất lớp cám gạo chứa nhiều vitaminB1.

  • Bảo quản cất giữ gạo  không bị ẩm mốc: làm mất chất dinh dưỡng và sinh ra chất độc hại.
  • Phối hợp đa dạng nhiều loại thực phẩm đặc biệt là các thự phẩm giàu vitamin B1 với một tỉ lệ cân đối thích hợp.

Việc thiếu hụt vitamin B1 do bữa ăn chủ yếu là cơm và khoai củ, ăn đơn điệu thiếu các thực phẩm giàu vitamin B1 như thịt:

Thực phẩm giàu Vitamin B1 Lượng Vitamin B1 trong 100 gam
Thịt lợn 0,53 mg
Thịt bò 0,2 mg
Thịt gà 0,15 mg

Đậu đỗ (100 gam đỗ xanh hạt có 0,72 mg vitamin B1).

Cá, tôm và thuỷ sản:

Thực phẩm giàu Vitamin B1 Lượng Vitamin B1 trong 100 gam
Lươn 0,15 mg
Cá thu 0,07 mg

Trứng:

Thực phẩm giàu Vitamin B1 Lượng Vitamin B1 trong 100 gam
Lòng đỏ trứng gà 0,32 mg
Trứng vịt 0,54

Nếu thừa Vitamin B1 ?

Hầu như chưa phát hiện ngộ độc gì nghiêm trọng do tiêu thụ quá nhiều B1.

 

Trang thông tin Dinh dưỡng chuẩn.

Bình luận (Bằng tài khoản Facebook của bạn)

Lê Lâm

Ph.D. - https://fr.linkedin.com/in/lamlefr/en

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *